Uygulama parametreleri
Basınçlar manometre değeridir (bar, etkin basınç). Qₙ, normal koşullara (1,013 bar, 0 °C) göre serbest hava debisidir.
Hortum çapına göre karşılaştırma
Sonuçlar teorik tahmindir; bağlantı elemanı, valf ve dirsek kayıpları dahil değildir.
Hesap nasıl yapılır?
Hortumdaki hava akışı sıkıştırılabilir akış olarak ele alınır: hava, hortumda sürtünme nedeniyle basınç kaybeder ve basınç düştükçe yoğunluğu azalır. Bu nedenle debi, basınç farkıyla doğru orantılı değildir.
Çıkış basıncı belirli bir sınırın altına indiğinde akış hızı ses sınırına (kritik akış) yaklaşır ve P₂ düşürülse bile debi artmaz.
Kütlesel akı: G = A × √[ (P₁² − P₂²) / ( R·T·( λ·l/d + 2·ln(P₁/P₂) + ζ ) ) ]
A: iç kesit alanı, R: hava gaz sabiti, T: sıcaklık (20 °C), λ: boru sürtünme katsayısı (Reynolds sayısına bağlı), ζ: giriş kaybı katsayısı. Basınçlar mutlak basınçtır.
Qₙ = G / ρₙ (ρₙ = 1,293 kg/m³, normal koşullarda serbest hava).
Örnek
P₁ = 6 bar, P₂ = 4 bar, 2 000 mm uzunluğunda 4 mm çaplı hortumdan geçen nominal debi yaklaşık 317 l/dk bulunur. Aynı değerleri yukarıdaki hesaplayıcıya girerek deneyebilirsiniz.
Basınç düşümünü azaltmak için
- Hortumu olabildiğince kısa tutun; valfi tüketiciye yakın monte edin.
- Yüksek debi gereken hatlarda hortum çapını büyütün; debi çapla çok hızlı artar.
- Gereksiz dirsek, ek ve daralmalardan kaçının.
- Basınç düşümünü besleme basıncının yaklaşık %5–10’unun altında tutmaya çalışın.
Sık sorulan sorular
Nominal debi (Qₙ) nedir?
Qₙ, havanın normal koşullardaki (1,013 bar, 0 °C) hacmiyle ifade edilen debidir. Farklı basınçlardaki akışları karşılaştırmak için kullanılır ve l/dk veya m³/saat cinsinden verilir.
Bu hesap Festo, SMC gibi üreticilerin katalog değerleriyle aynı mıdır?
Hayır. Bu araç genel mühendislik kabulleriyle (sıkıştırılabilir akış, düz hortum, 20 °C) teorik bir tahmin verir. Üreticilerin ölçülmüş değerleri farklı çıkabilir; kritik uygulamalarda katalog verisine bakın.
P₂ sıfıra yakın olursa neden debi artmıyor?
Akış kritik hâle geldiğinde hortum çıkışındaki hız ses hızına yaklaşır ve debi daha fazla artamaz. Araç bu durumu "Kritik akış" olarak gösterir.
Hortum iç çapını nasıl öğrenirim?
Dış çaptan duvar kalınlığının iki katını çıkarın; örneğin 6 mm dış çaplı, 1 mm duvar kalınlıklı hortumun iç çapı 4 mm’dir. Ürün etiketi veya kataloğu da iç çapı verir.
Ürün seçiminde yardımcı olur musunuz?
Evet. Uygulamanızı ve ölçülerinizi iletin; hortum, bağlantı elemanı ve valf seçimi için teklif hazırlayalım.
Hortum ve bağlantı elemanı mı arıyorsunuz?
Debi ve basınç ihtiyacınızı iletin, uygun hortum, rakor ve valfi birlikte belirleyelim.